Palące słońce, bezchmurne niebo i termometry wskazujące grubo ponad 30°C – letnie fale upałów dają się we znaki. Choć większość warzyw kojarzy nam się z miłością do słońca, to w szczycie lata nadmiar światła i ekstremalna temperatura mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Rośliny zaczynają cierpieć na stres termiczny, owoce ulegają poparzeniom, a warzywa liściaste błyskawicznie kończą swój cykl życiowy.
Jednym z najskuteczniejszych sposobów na ratowanie plonów w tym trudnym okresie jest zastosowanie siatek cieniujących (zarówno w gruncie, jak i na konstrukcjach szklarniowych czy tunelach z poliwęglanu). Które warzywa najbardziej podziękują Ci za odrobinę cienia? Oto zestawienie gatunków, dla których letnia ochrona to kwestia „być albo nie być”.
Warzywa liściaste to grupa, która najgorzej znosi letnie anomalie pogodowe. Pod wpływem wysokich temperatur (już nawet powyżej 24°C) i intensywnego nasłonecznienia rośliny te uruchamiają mechanizm obronny: zamiast budować masę zieloną, natychmiast próbują wydać nasiona, by przetrwać. Sałaty (masłowa, lodowa, rzymska) w pełnym, palącym słońcu błyskawicznie wybijają w pędy kwiatostanowe. Co gorsza ich liście stają się twarde, skórzaste i nabierają silnej goryczy, przez co stają się niejadalne. Podobnie szpinak i rukola, również reaguja szybkim kwitnieniem. Z kolei delikatne liście kapust azjatyckich (pak choi, kapusta pekińska) łatwo ulegają poparzeniom, a cała roślina w pełnym słońcu momentalnie wiotczeje. Rozciągnięcie siatki nad zagonem z sałatami pozwala obniżyć temperaturę otoczenia o kilka stopni i rozproszyć ostre światło. Dzięki temu możesz cieszyć się kruchymi, słodkimi liśćmi przez dłuższy czas.
Mogłoby się wydawać, że warzywa psiankowate (pomidory, papryka) im mają cieplej, tym lepiej. Nic bardziej mylnego! Przy temperaturach przekraczających 30–32°C pojawiają się poważne problemy fizjologiczne. Gdy słońce operuje zbyt mocno, na dojrzewających owocach (szczególnie odmian wielkoowocowych, jak np. popularne odmiany typu Bawole Serce) oraz na owocach papryki pojawiają się biało-żółte, plamy. To nic innego jak poparzenie słoneczne, które niszczy strukturę skórki i miąższu. Na owocach pomidorów w pobliżu szypułki mogą też pojawiać się żółte i zielone przebarwienia. Przy wysokich temperaturach w owocach nie powstaje likopen (czerwony barwnik), stąd żółte przebarwienia. Natomiast zielone plamki to chlorofil, który również przez upał pozostał w owocach. Ponadto w ekstremalnym upale pyłek pomidorów staje się sterylny – kwiaty opadają, a krzewy przestają zawiązywać nowe owoce. Narzucenie siatki cieniującej na konstrukcję tunelu foliowego lub szklarni z poliwęglanu, lub pobielenie pokrycia chroni owoce przed poparzeniami i pozwala utrzymać temperaturę wewnątrz na poziomie przyjaznym dla zapylania.
Warzywa korzeniowe teoretycznie lepiej powinny znosić letni skwar. I w zasadzie tak jest, ale nie ze wszystkimi gatunkami. Rzodkiewka bardzo szybko w czasie upału wybija w pędy kwiatostanowe, korzeń staje się twardy, łykowaty, niejadalny. Liście buraczków w pełnym, ostrym słońcu szybko więdną, stają się przyklapnięte, a z czasem zasychają. Okrycie siatką spowalnia proces zakwitania rzodkiewki i chroni liście buraczków przed słońcem.
Warzywa kapustne potrzebują stabilnych warunków, by wydać plon wysokiej jakości. Aby róża kalafiora pozostała śnieżnobiała i delikatna, potrzebuje ochrony przed słońcem. Pod wpływem silnych promieni żółknie, ciemnieje i nabiera nieprzyjemnego, ostrego smaku. W pełnym słońcu pąki brokułu bardzo szybko się rozluźniają, żółkną i otwierają, zamieniając się w żółte kwiaty, co całkowicie dyskwalifikuje je z kulinarnego wykorzystania. Osłona pozwala na zachowanie zwartej struktury róż i ich naturalnego, atrakcyjnego koloru.
Ogórki mają dużą masę liściową, do tego nie korzenią się zbyt głęboko, dlatego w czasie upału i silnego słońca rośliny robią się przyklapnięte. Wpływa to negatywnie na zawiązywanie owoców jak i również na ich kształt (często robią się haczykowate). Cieniowanie tym problemom zapobiega, ale należy pamiętać, aby nie okrywać roślin siatką zbyt szczelnie. Owady muszą mieć dostęp do kwiatów, aby mogło dochodzić do zapylania.
Najwygodniejszym rozwiązaniem są dziane siatki cieniujące wykonane z polipropylenu (często w kolorze zielonym lub czarnym). Na rynku dostępne są różne stopnie zacienienia – dla warzyw optymalne są parametry w granicach 40% do 60%. Wyższe wartości (np. 90%) są zbyt gęste i ograniczą asymilację światła, która mimo wszystko jest roślinie niezbędna do fotosyntezy.
- W gruncie warto stworzyć lekką konstrukcję z rurek PCV lub drewnianych palików, na którą naciąga się siatkę nad zagonami. Ważne, aby siatka nie leżała bezpośrednio na liściach, zapewniając swobodną cyrkulację powietrza.
- W szklarniach z poliwęglanu lub tunelach siatkę montujemy na zewnętrznej stronie konstrukcji. Narzucenie jej na dach i boki pozwala diametralnie obniżyć temperaturę wewnątrz obiektu i chroni folię lub płyty przed nadmiernym nagrzewaniem.
Siatki najlepiej zakładać tak, aby można je było bez problemu zdjąć, kiedy latem pojawi się więcej z dni z dużym zachmurzeniem.
Siatka cieniująca to nie tylko ochrona przed słońcem. W czasie letnich, gwałtownych burz stanowi ona świetną barierę mechaniczną przed niszczycielskim gradem oraz silnymi porywami wiatru. Ponadto ogranicza parowanie wody z gleby, dzięki czemu rzadziej musimy sięgać po konewkę lub uruchamiać system nawadniania.
Gdy nadchodzą afrykańskie upały, nie czekaj, aż liście zaczną więdnąć, a owoce bieleć. Odrobina kontrolowanego cienia to najprostszy sposób na zdrowy, obfity i smaczny zbiór przez całe lato!
Komentarze
Prześlij komentarz