Po zebraniu wielu warzyw w drugiej połowie lata grządki często pozostają puste. To jednak nie oznacza, że ziemia powinna czekać bezczynnie do kolejnego sezonu. Wręcz przeciwnie – jest to najlepszy moment na wysiew poplonów, czyli roślin uprawianych na nawóz zielony. Dzięki nim można poprawić strukturę gleby, ograniczyć rozwój chwastów, zwiększyć zawartość próchnicy, a nawet zmniejszyć występowanie niektórych chorób i szkodników.
Poplony są jednym z najprostszych i jednocześnie najbardziej naturalnych sposobów na poprawę żyzności gleby. W wielu przypadkach potrafią zastąpić część nawożenia organicznego i sprawiają, że warzywa w kolejnym sezonie rosną zdrowiej oraz plonują obficiej.
W naturze gleba praktycznie nigdy nie pozostaje odsłonięta. Gdy pozostawimy puste grządki, szybko pojawiają się chwasty, a słońce, wiatr i deszcz powodują pogorszenie struktury gleby. Poplony rozwiązują większość tych problemów. Najważniejsze korzyści z wysiewu nawozów zielonych to:
- zwiększenie ilości próchnicy,
- poprawa struktury gleby,
- lepsze magazynowanie wody,
- ograniczenie erozji i zaskorupiania się gleby,
- ochrona przed wymywaniem składników pokarmowych,
- ograniczenie rozwoju chwastów,
- pobudzanie życia biologicznego gleby,
- poprawa napowietrzenia dzięki głębokim korzeniom,
- dostarczenie cennej materii organicznej
Nie zawsze jednak poplon sprawdzi się w konkretnym miejscu. Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest wysiewanie roślin należących do tej samej rodziny botanicznej co warzywa uprawiane wcześniej na danej grządce. Jest to niekorzystne, ponieważ takie rośliny:
- korzystają z tych samych składników pokarmowych,
- są atakowane przez te same choroby,
- mogą być porażane przez te same szkodniki.
Z kolei po grochu i fasoli nie wysiewamy roślin strączkowych. Czyli po zbiorze fasoli, grochu, bobu, lepiej zrezygnować z peluszki, łubinu, bobiku, wyki. Znacznie lepszym wyborem będą facelia, owies lub gryka.
![]() |
| gorczyca |
Niektóre poplony mają dodatkową zaletę – ograniczają rozwój chorób oraz niektórych szkodników glebowych. Do najlepszych roślin fitosanitarnych należą:
- Gorczyca. Jest jedną z najpopularniejszych roślin na poplon. Jej zalety to bardzo szybki wzrost, skuteczne zagłuszanie chwastów, poprawa struktury gleby, ograniczanie części nicieni glebowych. Nie należy jednak siać jej po warzywach kapustnych.
- Facelia błękitna. To prawdopodobnie najbardziej uniwersalny poplon. Jej największe zalety to nie jest spokrewniona z większością warzyw, poprawia strukturę gleby, przyciąga pszczoły i inne owady zapylające, szybko przykrywa powierzchnię grządki, doskonale nadaje się praktycznie do każdego zmianowania.
- Gryka. Świetnie ogranicza rozwój chwastów a jej silny system korzeniowy pomaga rozluźniać glebę oraz udostępnia trudno dostępny fosfor.
Poplony letnie wysiewa się zazwyczaj od lipca do końca sierpnia. Najczęściej robi się to po zbiorze czosnku, cebuli, ziemniaków, grochu, bobu, sałaty, wczesnej marchwi, buraków ćwikłowych, fasolki szparagowej. Rośliny poplonowe mają wtedy jeszcze dużo czasu na wyprodukowanie dużej ilości zielonej masy przed nadejściem jesieni.
![]() |
| żyto i wyka |
Poplony ozime wysiewa się zwykle od końca sierpnia do września, a niektóre nawet na początku października. Ich zadaniem jest:
- zabezpieczenie gleby przez zimę,
- ograniczenie wymywania azotu,
- poprawa struktury gleby,
- rozpoczęcie intensywnego wzrostu już bardzo wczesną wiosną.
Jak przygotować stanowisko pod wysiew poplonu? To proste:
- Usuń pozostałości po wcześniejszej uprawie.
- Usuń większe chwasty.
- Delikatnie spulchnij glebę na głębokość kilku centymetrów (Nie ma potrzeby głębokiego przekopywania ziemi. W większości przypadków wystarczy płytkie spulchnienie)
- Wyrównaj powierzchnię grabiami.
- Wysiej nasiona równomiernie.
- Lekko zagrab nasiona.
- Ugnieć ziemię wałem lub deską.
- Jeśli jest sucho – podlej.
Co siać na poplon? Wybierz roślinę odpowiednią do swoich potrzeb.
- Chcesz wzbogacić glebę w azot? Wybierz rośliny motylkowe peluszkę, łubin żółty, łubin wąskolistny, bobik, wykę kosmatą. Na ich korzeniach rozwijają się bakterie brodawkowe wiążące azot z powietrza, dzięki czemu część tego składnika pozostaje w glebie dla kolejnych upraw.
- Masz ciężką, gliniastą glebę? Najlepiej sprawdzą się łubin, bobik, żyto. Ich silne korzenie skutecznie rozluźniają zbitą ziemię.
- Masz lekką, piaszczystą glebę? Warto wysiewać facelię, gorczycę, wykę, żyto, owies. Rośliny te zwiększają ilość materii organicznej, poprawiają zatrzymywanie wody i ograniczają przesychanie gleby.
- Chcesz przyciągnąć owady zapylające? Najlepszym wyborem będzie: facelia błękitna, gryka, nostrzyk. Ich kwiaty są niezwykle atrakcyjne dla pszczół, trzmieli i wielu innych pożytecznych owadów.
| żyto i wyka na grządce |
Poplony letnie najlepiej skosić lub rozdrobnić przed zakwitnięciem albo na początku kwitnienia. W tym okresie zawierają najwięcej wartościowej zielonej masy i łatwo ulegają rozkładowi. Materiał roślinny można płytko wymieszać z glebą, pozostawić jako ściółkę, lub jeśli jest bardzo dużo masy zielonej po skoszeniu to część wykorzystać do kompostowania. Coraz więcej ogrodników stosujących uprawę bez przekopywania pozostawia rozdrobniony poplon na powierzchni grządki, gdzie stopniowo rozkłada się i zasila glebę. Poplony ozime pozostawia się na zimę. Ścina się je dopiero wiosną, zwykle na 2–4 tygodnie przed planowanym siewem lub sadzeniem warzyw.
Wysiew poplonów to jedna z najlepszych inwestycji w żyzność gleby. Wystarczy kilka tygodni wzrostu, aby rośliny dostarczyły dużą ilość materii organicznej, poprawiły strukturę podłoża, ograniczyły chwasty i zwiększyły aktywność mikroorganizmów. Warto jednak pamiętać o prawidłowym zmianowaniu i dobieraniu gatunków odpowiednich do wcześniejszych upraw oraz rodzaju gleby.




Komentarze
Prześlij komentarz