Do
kiełkowania wszystkich nasion niezbędne są : woda, powietrze, a raczej zawarty
w nim tlen, oraz odpowiednia temperatura. Prócz tego, u nasion niektórych
gatunków swoistą rolę przy kiełkowaniu odgrywa światło.
Pobranie
wody przez nasiona jest zasadniczym
warunkiem wyjścia ze stanu spoczynku. Dzięki pobieraniu wody przechodzą do
roztworu zawarte w nasieniu substancje pokarmowe oraz zostają pobudzone do
intensywnego działania enzymy, powodujące dalsze zmiany postaci materiałów
zapasowych, użytkowanych przez rozwijający się zarodek. Ilość pobieranej przez
nasiona wody zależy od ich wielkości. W obrębie tego samego gatunku nasiona
większe pobierają więcej wody. Jeśli nasiona kiełkują w glebie, ilość
pobieranej przez nie wody zależy w dużej mierze od zasobności gleby w wodę. Dla
przykładu, gdy zawartość wody w glebie wynosi 18%, groch pobiera 95% wody, a
gdy zawartość wynosi 0,5%- tylko 76%, w stosunku do własnego ciężaru. Dlatego
tak ważne jest regularne podlewanie posianych nasion. Na szybkość pobieranej
wody przez nasiona silny wpływ wywiera jej temperatura. Szybkość pobierania
wody wzrasta jeszcze przy podnoszeniu temperatury wody z 30 do 40oC,
jednakże w temperaturze 40oC maleje zdolność kiełkowania roślin. Aby
przyspieszyć kiełkowanie stosuje się moczenie nasion przed siewem i wysiewanie
nasion napęczniałych. Właściwa temperatura wody w której moczy się nasiona ma
przy tym zabiegu duże znaczenie.
W
kiełkujących nasionach tlen powoduje
zmiany w materiałach zapasowych, warunkując ich przejście w związki prostsze,
rozpuszczalne w wodzie, a więc takie które mogą być wykorzystane przez zarodek.
Budzący się do życia zarodek, po pobraniu wody, zużywa w procesie oddychania
znaczne ilości tlenu, wydzielając na zewnątrz CO2. Dostęp tlenu do
nasion jest niedostateczny gdy podłoże jest nadmiernie wilgotne. W glebie,
której wilgotność stanowi 70% maksymalnej pojemności, woda i tlen znajdują się
w ilościach niezbędnych do normalnego przebiegu kiełkowania. Tlenu może
zabraknąć wtedy, gdy CO2 nie jest usuwany z najbliższego otoczenia
kiełkujący nasion. Gdy okrywa nasienna jest dla gazów nieprzepuszczalna, co
występuje w nasionach sałaty w temperaturze 30oC, następuje
wstrzymanie kiełkowania z powodu zatrucia zarodka nadmiarem CO2.
Kiełkowanie
nasion odbywa się w określonej temperaturze,
nie za niskiej i nie za wysokiej. Najniższa temperatura, w której proces
kiełkowania się rozpoczyna nosi nazwę temperatury minimalnej. W miarę
podnoszenia się temperatury powyżej minimum, szybkość kiełkowania wzrasta, aż w
końcu osiąga maksimum. Temperatura w której kiełkowanie przebiega najszybciej
nosi nazwę temperatury optymalnej. Dalszy wzrost temperatury powoduje spadek
szybkości kiełkowania, a w końcu jego całkowite zahamowanie. Najwyższa temperatura, w której kiełkowanie
jeszcze się odbywa, ale po przekroczeniu której ten proces ustaje, nosi nazwę
temperatury maksymalnej. Przekroczenie tej temperatury jest połączone zwykle z
uszkodzeniem lub zabiciem nasienia.
W
temperaturze 4oC kiełkują: sałata, groch, rzodkiewka i szpinak,
czyli dla tych gatunków minimum kiełkowania znajduje się prawdopodobnie między
2-3oC.
W
temperaturze 8oC kiełkują: burak ćwikłowy, kapusta, kalafior,
cebula, pietruszka i marchew; dla roślin tych minimum kiełkowania wynosi
zapewne około 6oC.
W
temperaturze 11oC kiełkują pomidory.
Dopiero
zaś w temperaturze 18oC kiełkują: oberżyna, papryka, ogórek, melon,
fasola.
Nasiona
tej ostatniej grupy w 11oC wydają korzenie, ale nie wykształcają
liścieni.
Roślina
|
Temperatura kiełkowania w oC
|
||
Minimalna
|
Optymalna
|
Maksymalna
|
|
Groch
|
1-2
|
30
|
35
|
Burak
|
4-5
|
25
|
28-30
|
Marchew
|
4-5
|
25
|
30
|
Kukurydza
|
8-10
|
32-35
|
40
|
Ogórek
|
12
|
35
|
40
|
Melon
|
16
|
35
|
45
|
Dla
nasion większości gatunków światło jest
podczas kiełkowania czynnikiem obojętnym. Kiełkują one dobrze zarówno w świetle
jak i w ciemności. Są jednak gatunki roślin, których nasiona kiełkują lepiej na
świetle. Spośród warzyw należą do nich: seler, sałata, szczaw i rabarbar.
Tutaj przeczytasz jak zrobić próbę kiełkowania nasion.
Tutaj przeczytasz jak zrobić próbę kiełkowania nasion.
Bardzo fajny wpis. Pozdrawiam.
OdpowiedzUsuńDzięki.
UsuńKrótko, zwięzle i na temat. Dzieki
OdpowiedzUsuń