Maj to jeden z najbardziej intensywnych i jednocześnie najpiękniejszych miesięcy w ogrodzie. Przyroda eksploduje zielenią, kwitną drzewa i krzewy, a warzywnik zaczyna nabierać życia po wiosennych przygotowaniach. To właśnie teraz widać pierwsze efekty naszej pracy z wcześniejszych tygodni, ale też przed nami najważniejsze zadania, które zdecydują o powodzeniu całego sezonu. Oto najważniejsze prace w sadzie, warzywniku i ogrodzie ozdobnym.
Tradycyjnie w maju pojawiają się ostatnie wiosenne przymrozki (choć ich przedsmak mieliśmy już pod koniec kwietnia). Ich ryzyko wzrasta zwłaszcza w okolicach połowy maja. Tym chłodnym dniom patronują Pankracy, Serwacy i Bonifacy, czyli tzw. "Zimni Ogrodnicy" oraz ich koleżanka "zimna Zośka". Ostatnie przymrozki wyznaczają niejako rytm pracy w ogrodzie. Bo do połowy miesiąca siejemy i sadzimy rośliny bardziej odporne na niskie temperatury a po 15 maja rośliny ciepłolubne.
Jak chronić rośliny przed przymrozkami
Jak chronić rośliny w szklarni przed przymrozkami
Sad
W sadzie przede wszystkim zwracamy uwagę na kwitnące drzewa i krzewy owocowe. Niskie temperatury mogą bezpowrotnie uszkodzić kwiaty oraz zawiązki owoców. Dlatego w miarę możliwości staramy się zabezpieczyć rośliny przed przymrozkami. Najbardziej narażone są niskie uprawy tzn. krzewy owocowe a szczególnie truskawki (przy gruncie są notowane najniższe temperatury). Problemu z okryciem tych roślin nie powinno być, wystarczy osłonić włókniną lub folią. Gorzej z drzewami. Tutaj pomaga zraszanie wodą przy przymrozkowym poranku lub odymianie sadu.
 |
| kwiaty uszkodzone przez przymrozki |
Jeśli jednak przymrozki uszkodzą kwiaty czy nawet zawiązki owoców, to warto poświęcić chwilę i je z drzew pousuwać. Pozostawione mogą stać się siedliskiem chorób, a i tak nic z nich już nie będzie.
Dlaczego drzewa owocowe nie kwitną i nie owocują
Jeszcze w temacie zawiązków. podczas prac w sadzie zwracamy uwagę, czy w zawiązkach jabłek i śliwek nie ma wygryzionych otworów, z których wydobywają się odchody. Taki widok świadczy o tym, że wewnątrz zawiązków żerują larwy owocnicy jabłoniowej i śliwowej. takie uszkodzone zawiązki zbieramy i niszczymy.
Obfitego i regularnego podlewania wymagają drzewa i krzewy, które sadziliśmy na wiosnę, lub na jesieni zeszłego roku. Odpowiedni poziom wilgoci w glebie jest jednym z gwarantów dobrego przyjęcia się i ukorzenienia młodych roślin. Warto o tym pamiętać, bo tegoroczna wiosna jest bardzo sucha.
Jak podlewać ogród. 10 zasad podlewania - infografika
Jak zadbać o porzeczki, aby dobrze owocowały
Jak podlewać drzewa i krzewy owocowe po posadzeniu
Aby chwasty i trawa nie zabierały składników pokarmowych i wody drzewom i krzewom, oczyszczamy miejsce wokół pni. Po tej czynności glebę warto wyściółkować np. skoszoną trawą.
Młode liście drzew stanowią przysmak dla mszyc. Mszyce na drzewach pojawiają się w znacznej mierze "dzięki" mrówkom. A więc aby stworzyć barierę dla mrówek, na pnie drzew zakładamy opaski lepowe.
Szkodniki i choroby w majowym ogrodzie
Opaski lepowe na drzewach owocowych
Jakiego koloru powinny być opaski lepowe, aby były bezpieczne dla owadów pożytecznych
Domowe i ekologiczne sposoby na mszyce
Z kolei w koronach drzew owocowych warto rozwieszać pułapki lepowe i feromonowe. Mają one dwojakie zadanie. Po pierwsze wyłapują latające szkodniki, które składają jaja na zawiązkach owoców, z których wylęgają się larwy powodujące robaczywienie owoców m.in. czereśni. A po drugie dzięki pułapkom możemy stwierdzić liczebność szkodników. Niestety kiedy będzie dużo szkodników do pułapek przyklejonych, będzie to świadczyć o masowym ataku i trzeba będzie sięgnąć po opryski chemiczne. Choć pamiętajmy, aby chemia była w ogrodzie ostatecznością, szczególnie przy kwitnących roślinach gdzie kręci się mnóstwo pszczół.
Terminarz stosowania pułapek na szkodniki w ogrodzie
Ciepła i deszczowa pogoda sprzyja pojawieniu się na drzewach owocowych chorób grzybowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na jabłonie i grusze, gdzie może pojawić się parch. Mączniak z kolei często pojawia się przy suchej i słonecznej pogodzie. Może zaatakować na jabłoniach, ale również i na agreście.
Kwitną truskawki, więc warto je teraz zasilić nawozem bogatym w potas i fosfor. Aby przyspieszyć dojrzewanie owoców, można nad truskawkami zbudować niski tunel foliowy. Aby owoce były czyste i mniej narażone na gnicie warto truskawki wyściółkować np. słomą.
Dlaczego truskawki słabo owocują
Warzywnik
Zanim przystąpimy do sadzenia warzyw ciepłolubnych, naszą rozsadę należy zahartować. I warto rozpocząć hartowanie już od początku miesiąca. Proces hartowania powinien zająć minimum 10 dni. Kiedy rozsada będzie odpowiednio zahartowana i niestraszne będą jej warunki panujące po posadzeniu do gruntu. Hartowanie polega na wystawieniu rozsady z pomieszczenia na zewnątrz, najpierw na kilka godzin, potem na cały dzień a na koniec rozsada zostaje na zewnątrz i całą noc, oczywiście gdy nie grożą przymrozki.
Plan hartowania rozsady dzień po dniu
Do gruntu wysiewamy buraczki czerwone i fasolę. Siewy majowe buraczków są korzystniejsze, gdyż wolą one wyższą temperaturę i lepiej ogrzaną glebę a chłody mogą powodować wybijanie buraczków w kwiatostany. Z kolei fasolka jest wrażliwa na przymrozki. W przypadku fasoli szparagowej warto wysiewać ją partiami, co dwa tygodnie, aby wydłużyć zbiór. Siać ją można aż do połowy lipca.
Top 5 błędów podczas siewu warzyw do gruntu na wiosnę
Warzywa bardziej odporne na suszę
Na początku miesiąca do nieogrzewanego tunelu sadzimy pomidory. Do gruntu sadzimy po ostatnich przymrozkach. Glebę przed sadzeniem warto dobrze spulchnić, co sprzyja rozwojowi korzeni pomidorów. Jeśli chodzi o nawożenie to najlepiej wrzucać nawozy do dołka pod korzeń. Oprócz klasyki, czyli obornika i kompostu można do dołka wrzucić np. pokrzywę, skorupki jajek czy skórkę z banana.
Jak powinna wyglądać dobra sadzonka pomidora
Kupujesz rozsadę papryki? Tak powinna wyglądać wartościowa sadzonka
Jak sadzić wyciągniętą rozsadę pomidorów
Błędy przy sadzeniu pomidorów (+infografika)
Dlaczego po posadzeniu pomidory wolno rosną
Jakie rośliny warto sadzić obok pomidorów
Uprawa pomidorów na zbiór jesienny
Główne problemy po posadzeniu sadzonek na miejsce stałe
Co włożyć do dołka, pod korzeń, podczas sadzenia pomidorów
Po połowie maja przychodzi pora na wysianie lub wysadzenie warzyw dyniowatych do gruntu: ogórków, dyni, cukinii. Tutaj też nie warto się spieszyć. Przy siewie tych warzyw gleba powinna być ogrzana powyżej 15 stopni Celsjusza. A jeśli sadzimy rozsadę, to zimna pogoda może zahamować wzrost.
Dlaczego warto podkiełkować nasiona warzyw dyniowatych przed siewem
Kiedy rozsada ogórków nadaje się do sadzenia
Dlaczego żółkną liście ogórków
Co dodać pod ogórki podczas sadzenia i przed siewem
Między rzędami ogórków przez cały maj można wysiewać koper. Będzie najpierw na świeżą zieleninę, a potem do kiszenia ogórków. Najlepiej rośnie i jest mniej narażony na atak mszyc koper wysiany rzutowo w kilku miejscach, a nie siany w rządku.
Sadzimy ziemniaki. Majowy termin jest o tyle dobry, że posadzone ziemniaki powinny wzejść dopiero po przymrozkach. Obędzie się więc bez strat jak i konieczności okrywania. Poza tym ziemniaki posadzone w dobrze nagrzaną glebę szybciej kiełkują.
Błędy podczas sadzenia ziemniaków
Do gruntu sadzimy rozsadę pora i selera. Seler sadzi się na taką głębokość, na jakiej rósł uprzednio. Por sadzi się z kolei głębiej, aby otrzymać długi i biały korzeń.
Sadzimy rozsadę warzyw kapustnych. Tutaj szybko mogą pojawić się problemy. Jeśli przykładowo kapusta mimo podlewania więdnie, zasycha i obumiera to znaczy, że jej korzenie są podgryzane przez śmietkę. Z kolei na liściach, szczególnie przy wysokich temperaturach może pojawić się mączlik. Dobrym pomysłem jest okrycie tych warzyw zaraz po posadzeniu włókniną lub siatka o drobnych oczkach. Taka bariera zabezpieczy rośliny przed szkodnikami.
Jak zaprawić korzenie kapusty przed sadzeniem
Domowe sposoby na szkodniki kapusty
Przychodzi również czas na zbiory. Powoli znikają rzodkiewka, sałata i szpinak.
Jakie warzywa najlepiej uprawiać na grządkach podwyższonych
Maj to również czas zbioru rabarbaru. Jego zbiory zaczynamy dopiero w drugim roku po posadzeniu. Jednorazowo zbieramy nie więcej niż 1/3 ogonków liściowych. Ogonków nie wycinamy, tylko łapiemy u dołu i lekko wykręcamy. Warto również na bieżąco usuwać kwiatostany (przy suchej pogodzie mogą pojawić się szybko i w dużej ilośći), gdyż osłabiają roślinę.
Dlaczego należy usuwać kwiatostany rabarbaru
Maj to także dobry czas na zbiór ziół, szczególnie tych dzikorosnących, większość jest przed kwitnieniem więc są wtedy najwartościowsze. Najlepiej zbierać je rano, w dzień słoneczny, przed południem i po obeschnięciu rosy. Bardziej wartościowe będą również rośliny zbierane do przyrządzenia gnojówek (np. pokrzywa).
Jak przyspieszyć fermentację gnojówek roślinnych (np. z pokrzyw)
Gnojówka i "sok" z żywokostu. Dla roślin kwitnących i owocujących
Ważną pracą w warzywniku jest przerywanie zbyt gęstych wschodów, szczególnie warzyw korzeniowych. Samo przerywanie można robić stopniowo, tzn. najpierw przerywa się rośliny w miejscach, gdzie jest największe zagęszczenie. Po kilku dniach przerywanie powtarzamy tak, aby odstęp pomiędzy roślinami w rzędzie wynosił kilka cm. Przerywanie najlepiej wykonywać po deszczu lub wieczorem a po przerwaniu rośliny dobrze jest podlać.
Ogród ozdobny
W ogrodzie ozdobnym do gruntu sadzimy rozsadę kwiatów jednorocznych. Najlepiej sadzić rośliny z jak największą bryłką ziemi.
Wprost do gruntu również siejemy kwiaty jednoroczne m.in. nasturcję, słoneczniki czy fasolę wielokwiatową.
Szybko kwitnące kwiaty, które można uprawiać z nasion
Dlaczego piwonia nie kwitnie - infografika
Sadzimy mieczyki oraz dalie. Mieczyki sadzi się dość głęboko, z kolei karpy dalii tylko lekko przykrywa ziemią. Duże karpy dalii można dodatkowo jeszcze porozdzielać tak, aby każda sadzonka miała przynajmniej jeden korzeń bulwiasty.
W maju tulipany zaczynają już przekwitać. Przekwitnięte kwiaty wycinamy, pozostawiając pęd ze wszystkimi liśćmi. Tulipany nie będą wtedy wiązały nasion, a całą energię wykorzystają na wzrost cebuli.
Dlaczego kwiaty cebulowe nie kwitną?
W maju na roślinach ozdobnych, zwłaszcza na różach, mogą pojawić się mszyce. Dobre rezultaty w zwalczaniu daje oprysk mydłem potasowym.
Zmieniamy rośliny w skrzynkach balkonowych. Rośliny odporne na przymrozki jak np. bratki zastępujemy kwiatami letnimi np. pelargoniami, surfiniami, lobeliami itp.
Po minięciu ryzyka przymrozków wystawiamy na zewnątrz rośliny pojemnikowe zimujące w pomieszczeniach np. datury i oleandry.
Można jeszcze dzielić byliny: m.in. rudbekie, dzielżany, krwawniki, nawłoć, macierzankę czy przymiotno.
Zaczynamy koszenie trawnika. Przy pierwszym strzyżeniu trawę zostawia się trochę dłuższą.
Już teraz zwracamy uwagę na bukszpany. Tylko wczesne zauważenie ćmy bukszpanowej i natychmiastowy oprysk, może ocalić rośliny.
Przycinamy przekwitłe krzewy ozdobne: forsycje, lilaki, migdałki, tawuły, itp. przekwitłe pędy migdałka i forsycji skracamy o połowę. Usuwamy przekwitłe kwiatostany lilaków.
Maj w przysłowiach
Na pierwszego maja szron, obiecuje hojny plon
Deszcze w świętego Floriana (04.05), skrzynia groszem napchana
Rok wtedy dobry będzie, jak w maju zawiążą się żołędzie
Na świętego Stanisława (08.05) żyto jak ława
Gdy słoneczko przed Serwacym (13.05) ciepło już dogrzewa, po Serwacym szron pokryje i kwiaty i drzewa.
Gdy w Zofię (15.05) zboże do pasa, na zimę chleb i okrasa
Grzmot w maju, sprzyja urodzaju
Gdy w maju żołądź dobrze okwita, dobry rok zawita
Dużo chrabąszczów w maju, proso będzie jakby w gaju
Póki w maju wiatr z północy, ma się u nas zimno w nocy
Kiedy maj zimny, a w czerwcu deszcz pada, gospodarz pełne stodoły posiada.
Częste deszcze w całym maju chleb i siano nam dawają
W maju zbiera pszczółka, zbierajże tez i ty ziółka.
 |
| kliknij tutaj, aby otworzyć kalendarz w nowej karcie i go powiększyć |
Kalendarz można pobrać tutaj (plik pdf)
Legenda do kalendarza:
Symbolem liścia oznaczono kwadrę liścia, najlepsze dni do siewu sadzenia i zbioru roślin liściowych: np. sałaty, kapusty, szpinaku, jarmużu, kopru
Symbolem owocu oznaczono kwadrę owocu, najlepsze dni do siewu, sadzenia i zbioru roślin owocujących nad ziemią: np. roślin strączkowych, pomidorów, ogórków, zbóż, ziół, drzew i krzewów owocowych, kwiatów, zbioru nasion oraz wykonywania rozmaitych przetworów od dżemów po nalewki
Symbolem korzenia oznaczono kwadrę korzenia, najlepsze dni do siewu, sadzenia i zbioru roślin plonujących pod ziemią; np. warzyw korzeniowych, ale również kwiatów cebulowych i bylin wieloletnich
Symbolem łopatki oznaczono kwadrę uprawy, najlepsze dni pracy z glebą: przekopywania, uprawiania, spulchniania, nawożenia, a także do niszczenia chwastów i zwalczania szkodników. To również dobry czas na zbiór roślin korzeniowych do przechowywania.
Symbolem konewki oznaczono najlepsze dni do podlewania.
W maju pierwsza pełnia księżyca przypada 01.05 oraz 31.05, trzecia kwadra 09.05, nów 16.05 a pierwsza kwadra23.05. W te dni należy unikać siewu, sadzenia i zbioru roślin.
Siać i sadzić roślin nie zaleca się także w kwadrze uprawy 10.05-15.05. Te dni będą jednak sprzyjać pracom pielęgnacyjnym w ogrodzie, cięciu, zwalczaniu chorób i szkodników, przygotowaniu gleby pod dalsze siewy, spulchnianiu gleby czy przerywaniu zbyt gęstych wschodów warzyw.
Korzystne dni na siewy i sadzenie warzyw owocujących (pomidory, warzywa dyniowate, fasola), siew i sadzenie kwiatów, zbiór ziół 24.05-30.05. Dobre dni 02.05-08.05, 17.05-22.05.
Warzywa liściowe (m.in. kapustę, sałatę) najkorzystniej siać, sadzić i zbierać 17.05-22.05. Dobre dni 02.05-08.05 oraz 24.05-30.05.
Siać warzywa korzeniowe (np. buraczki), sadzić ziemniaki, sadzić byliny i kwiaty cebulowe (dalie) najkorzystniej 02.05-08.05. Dobre dni 17.05-22.05 oraz 24.05-30.05.
Komentarze
Prześlij komentarz